Kariyer ve meslekler konusunda Kanada'ya gelmeden önce bilmeniz gerekenler

Kanada Hükümeti’nin gelen göçmenlere iş bulma ve yerleştirme gibi bir taahhüdü yoktur. Gelen göçmenlere zaten kendi vatandaşlarına tanıdığı belli başlı hakları tanımıştır. Özellikle de “permanent resident” statüsü ile geldiyseniz bir Kanada vatandaşından nerdeyse tek farkınız seçimlerde oy kullanamıyor olmanızdır. Elbette Kanada Hükümeti tarafından finanse edilen ve göçmenlerin uyum sağlamalarına ve düzenlerini kurmalarına yardımcı olacak çok sayıda sosyal hizmet ve program mevcuttur, ilerideki sayfalarda bunlardan bahsedeceğiz, ancak birey olarak tüm uygulamalarda fırsat eşitliği prensibi hakim olduğu için iş ararken herkesle eşit koşullarda ve aynı rekabet ortamında seçeneklerinizi değerlendirmek durumundasınızdır. 

Türkiye’den bakıldığında; Kanada’nın 15-20 yıl öncesinde belli konularda oluşmuş olan olumlu itibarı, güncellenmemiş tanımlamaları ve anlatımları ile internet üzerinde birçok sitede halen durmaktadır. Fakat şu andaki mevcut durum maalesef dışarıdan, özellikle Türkiye’den çok fazla bilinmemektedir.

kanadada kariyer ve meslekler

Kanada’ya göçmen olarak kabul edilmeniz eğitim, mesleki sertifikalar ve deneyimlerinizin gelir gelmez otomatik olarak kabul edileceği anlamına gelmez.

Dünyanın her ülkesinden, her yıl, her alanda, en kalifiye ve sayıları 100 binleri aşan işgücünün ülkeye gelmeye devam ettiği bu rekabet ortamı, her geçen yıl göçmenlerin uyum sağlama sürecini bir parça daha zorlaştırmaktadır. Devlet gelen kalifiye işgücünün beklentilerini karşılayamama sorunu üzerinde sürekli olarak çözümler üretmeye çalışsa da, küresel ekonomik koşulların ve işgücü piyasasının kendi dinamikleri de, şartları herkes için giderek daha da zorlaştırmaktadır. Elbette Türkiye’de de insanların kendi alanlarında iş bulabilmeleri konusunda sıkıntılar mevcuttur ve iş bulunsa dahi yetersiz çalışma ücretlerinin varlığı bir gerçektir. Bunları yazarken amacımız Kanada’ya gelmeden önceki araştırma ve düşünme sürecinde beklentilerinizi doğru yöne çekmek ve olası senaryolar hakkında kafanızda pencereler açmaktır. 

Mühendis, doktor, yönetici ya da benzer beyaz yakalı bir çalışan olarak gelip burada kısa sürede umduğunuz gibi bir iş bulamadığınız durumlarda moral bozukluğu ve depresyon yaşayabilirsiniz. Buraya gelen tüm göçmenler için bu durum geçerlidir. İlk yıllarda özellikle kendi alanınızda iş bulamayabilirsiniz. Bu durum yeni göçmenler arasında özellikle son yıllarda çok yaygın bir durumdur. Bazı iş alanlarında ülkenizdeki tecrübeleriniz geçerli sayılmayabilir. İşveren sizden Kanada deneyimi isteyebilir ki bu da yaygın bir davranıştır. Bu tür durumlarda başvurabileceğiniz mentorlük programları, staj olanakları, “bridging” olarak adlandırılan köprü programlar gibi alternatif seçenekleri de araştırıp Kanada deneyimi kazanma yolları arayabilirsiniz. 

Kanada’da deneyim kazanma, çalışma kültürünü ve sosyal ilişkileri daha yakından tanıma konusunda bir diğer anlamlı seçenek de kar amacı gütmeyen ve topluma hizmet eden kuruluşlarda gönüllü olarak çalışmaktır. Gönüllü olarak çalışmak ve topluma katkıda bulunmak bir Kanada kültürüdür. Öyle ki orta öğrenim öğrencileri bile, her yıl okul tarafından belirlenmiş saatler kadar, kar amacı gütmeyen bir kuruluşta gönüllü olarak çalışmak zorundadır. Ayrıca hastanelerden kütüphanelere, toplum merkezlerinden müzelere kadar birçok kuruluşta genç, orta yaşlı ve emekli çok sayıda insan gönüllü olarak katkıda bulunmaktadır.

Uyum sürecinizi kolaylaştırmak için Kanada’ya taşınmadan önce İngilizce seviyenizi mümkün olduğunca yukarıya taşımanızı ve mesleğinizin ve eğitiminizin buradaki durumu ve geçerliliğiyle ilgili ön araştırmalar yapmanızı öneririz. Bu anlamda gelmeden önce kendinizi daha iyi hazırlayabilir ve buraya geldiğinizde kendinizden daha emin ve vakit kaybetmeden ilerleyebilirsiniz.

Bu konuda Türkiye’den ayrılmadan önce Kanada Hükümeti’nin Foreign Credentials Referral Ofisi’nin resmi web sitesi olan http://www.credentials.gc.ca sitesini ziyaret etmeniz önceden hazırlanmanıza yardımcı olacaktır.

kanadada kariyer ve meslekler

Kanada’da meslekler yasal olarak düzenlenip düzenlenmediklerine göre “regulated” ve “non-regulated” meslekler olarak iki kategoriye ayrılır. “Regulated” meslekler kamu güvenliği açısından bir lisans sahibi olmayı gerektiren işlerdir. Bu anlamda Türkiye’deki bazı bölüm mezunlarının hem kendilerini güncellemeleri için, hem de Kanada’daki mevzuatın gerektirdiği şartları karşılamaları için bir süre yeniden eğitim almaları gerekebilir. Örneğin bir doktor gelir gelmez bir işe başlayamaz, mutlaka intibak ya da denklik eğitimi tarzı bir eğitim almak ve yeniden sınavlara girip başarı göstermek zorundadır. Hemşireler ve eczacılar için de aynı şey geçerlidir ve kendi ülkesinde deneyimi ne olursa olsun bu ve diğer düzenlenmiş meslek grubunda olanlar bir sertifika veya diploma alma sürecini yeniden yaşamak durumunda kalırlar.

Eksikleri gidermek ve bir mesleği Kanada’da yetkin şekilde uygular hale gelmek için çoğu kere ekstra eğitim ve deneyime ihtiyaç vardır. Bu her meslek için farklıdır, bir kolej veya üniversitede fark derslerini vermek şeklinde de olabilir, farklı uzunluklarda olan eğitim programlarını tamamlamak şeklinde de olabilir. Örneğin Kanada dışında belli bir düzeyde eğitim veya deneyime sahip olan kişiler “Internationally Educated Professionals” olarak adlandırılırlar ve bu kategori için sağlanan birtakım hizmetler ve programlardan yararlanabilirler. 

Bu ve buna benzer eğitimsel denkliklerin tamamlanması için bir koleje ya da üniversiteye gitmeye karar verdiğinizde Kanada’da tüm üniversite ve kolejler ücretlidir. Üniversiteler eğer sürekli oturma izniniz varsa veya vatandaş iseniz, genelde yıllık ortalama 12.000-15.000 dolar, kolejler ise bölümlere bağlı olarak yıllık ortalama 6.000 ile 9.000 dolar civarında eğitim harçları alırlar. Bu ücretlerden yararlanacak bir kategoride değilseniz, yani sürekli oturma (permanent residence) vizesiyle gelmemişseniz veya vatandaş değilseniz “uluslararası öğrenci” kategorisine girdiğiniz için okul harçları ikiye katlanır.

kanadada kariyer ve meslekler

Devletten düşük faizli eğitim kredisi alma imkanları vardır, ama bunlardan yararlanmak için de yine sürekli oturma iznine sahip olmanız veya vatandaş olmanız gerekmektedir. Bu ve benzeri konuları önceden bilmenin bir avantajı da şudur: Kanada’ya geliş konusunda aracılık yapan ciddi, kurumsal firmalar yanı sıra tamamen ticari amaçla hareket eden birtakım kişi ve kuruluşlarla karşılaşabilirsiniz. Ancak burada yer alan birçok bilgiden anlaşılacağı üzere Kanada’ya hangi kategoriden ve nasıl geldiğiniz, burada yararlanacağınız imkanların neler olacağını ve geldikten sonra karşılaşacağınız kolaylıkları veya zorlukları doğrudan belirleyici bir unsurdur. Bu nedenle körü körüne nasıl olursa olsun ya da bir şekilde kapağı atmak mantığı gütmeden, karar verme sürecinizde hem buradaki koşulları, hem kendi koşullarınızı ve özelliklerinizi objektif olarak masaya yatırmanız sizin ve ailenizin yararına olacaktır.

Eğer eğitimden yana bir seçim yaparsanız, doğal olarak sizin ya da ailenizin bu süreçte nasıl geçineceğini merak ediyorsunuz. Bir kolej ya da üniversitede yeni bir kariyer yapmak istediğinizde veya kendi kariyerinizi güncellemek gibi bir mecburiyetiniz oluşursa Ontario’da OSAP (Ontario Student Assistance Program) olarak adlandırılan eğitim kredisine başvurabilirsiniz. Okula full-time öğrenci olarak başvurduğunuzda bu kredinin miktarı sadece eğitim masraflarınız değil, ayrıca temel geçim masraflarınız da düşünülerek hesaplanır. Bu tarz hükümet tarafından verilen eğitim kredilerinden yararlanabilmek için vatandaş olmanız veya sürekli oturma izninizin olması ve belli bir süre o eyalette ikamet etmiş olmanız gerekir.

Türkiye’de kolejler lise seviyesinde eğitim vermesine rağmen Kuzey Amerika’da, yani Kanada ve ABD’de durum farklıdır. Bu iki ülkede kolejler üniversitelerle aynı standartlarda eğitim verirler. Çok genel bir tanımlama yapmak gerekirse; üniversitelerin akademik ve araştırma özellikleri biraz daha ağır basarken kolejlerin uygulama ağırlıklı olmaları ve mesleğe hazırlama yönleri daha ön plandadır. Kolejler de üniversiteler gibi hemen hemen her konuda 3 veya 4 yıllık eğitim vermenin yanı sıra, çok sayıda, çeşitlilikte ve değişik sürelerde mesleki uzmanlaşmaya götüren daha kısa süreli eğitimler de sunarlar. Ayrıca üniversite dengi okuldan mezun olanlara yönelik sundukları “post-graduate” programlar yani üniversite sonrası eğitim seçenekleri de mevcuttur. Ayrıca her yaştan insanın kendini mesleki olarak sürekli ileriye götürebileceği türden eğitimler hem üniversite, hem de kolejlerde genelde “Continuing Studies” kategorisi altında sunulur. 

Bilgisayar ve bilgi teknolojileri bölümü mezunları için Kanada’da bir denklik kazanma durumu söz konusu değildir. Küresel olarak her yerde aynı teknik geçerliliklere sahip bir alan olduğu için uzmanlık alanı bilişim olan mezun ya da tecrübeli herkes Kanada’da daha rahat iş bulabilir. Şunu unutmamak gerekir ki, Kanada’da bilişim ve bilgi teknolojileri konusunda uzman çok sayıda göçmen bulunur ve rakipler genelde çok güçlüdür. Bu yüzden ben bilgisayar biliyorum, bilgisayardan anlarım şeklinde bir tecrübe ya da birikim Kanada’da sizi uzmanlık alanınız bilgisayar da olsa ön plana çıkartmayacaktır.

Bilişim alanında, kendi uzmanlık dalında gerçekten profesyonel, tecrübeli, diplomalı ve belli konularda sertifikalı olan bir birey Kanada için halen değerli bir işgücüdür. Özellikle yazılım alanında, bir kaç dile olan hakimiyet oldukça yüksek saat ücretlerine denk gelir.
Türkiye’de bilişimcilerin alışık olduğu iş ilanları Kanada’da da bulunur. Örneğin bir sistem yöneticisinden bazı ilanlarda bir çok konuya hakim olması beklenilebilir. Fakat bir sistem yönetici olarak birçok farklı yapıyı barındıran, geniş bir network’ü yönetme tecrübeniz zaten varsa Kanada’da da çok sorun yaşamazsınız.

Çok yetenekli ve farklı alanlarda iyi eğitim almış birçok kişi için “Kanada deneyimi” olarak istenilen zorunluluk bir bariyer olmasına rağmen genelde IT alanında bu o kadar büyük bir engel teşkil etmez. Elbette işyerinde iletişim kuracak ve işinizi yapacak bir İngilizceniz olması koşuluyla.

Bunun dışında sağlık çalışanı açığı da oldukça fazladır. Sağlık çalışanları Kanada’da çok iyi bir yaşam standardına sahiptir. Türkiye’den ve hatta birçok farklı ülkeden gelen sağlık çalışanlarının tek dezavantajı Kanada’da bir süre yeniden okumak zorunda olmaları ve oldukça zor sınavlara tekrar girip geçme mecburiyetlerinin olmasıdır.

Aynı şekilde Türkiye’de örneğin avukatlık mesleğini icra ediyorsanız Kanada’ya geldiğinizde burada yeniden eğitim almanız normaldir. Bu durum Kanada’daki mevzuat ve yasaların farklı olmasının doğal bir sonucudur.  

Türkiye’de ingilizce öğretmeni olsanız dahi Kanada’da ingilizce öğretmenliği yapabilmeniz için bir kolejden 6 aylık ingilizce eğitmenliği sertifika programınını bitirmeniz ve başarı göstermeniz istenir. 

Elektrik teknisyeni olarak gelmek istediğinizde dahi Kanada’da eğitiminiz kabul görmeyebilir. Voltaj farklılıklarından ve belli konularda sistemlerin farklılıklarından dolayı eğitim ihtiyacınız doğabilir.

Bir örnek daha vermek gerekirse; yasal olarak düzenlenmemiş meslekler kategorisine giren bir “insan kaynakları uzmanlığı” mesleği için bile, iş hukuku, iş güvenliği, çalışan hakları, emeklilik ve ücretlendirme gibi birçok konuda Türkiye’dekinden farklı olan mevzuat ve uygulamalara hakim olma gerekliliği Kanada’da yeniden eğitim alma ihtiyacını doğurur.
Kanada’da marangozluk, belli alanlarda uzman inşaat işçileri, kaynakçılar, yer döşemeciler vs. gibi el emeği ve bazı teknik ara eleman işgücüne dayalı meslekler oldukça önemli işgücü eksikliği olan ve her zaman normalden fazla kazandıran mesleklerdir. Hatta bunun yanında tır yada kamyon gibi ağır vasıta şöförlüğü çok iyi ücretler almanın yanında Kanada’da her zaman aranan ve neredeyse asla işsiz kalınmayacak bir meslektir.

Tüm meslek karşılaştırmalarını yapmamıza imkân olmadığından dolayı en azından bu verdiğimiz birkaç örnek durumu anlamanıza yardımcı olacaktır. Ancak “regulated” ve “non-regulated” meslekler hakkında daha detaylı bilgi almak için aşağıdaki linkleri ziyaret edebilirsiniz.

http://www.workingincanada.gc.ca/content_pieces-eng.do?cid=723
http://www.workingincanada.gc.ca/content_pieces-eng.do?cid=884

Kanada’da mesleklerle ilgili ön bilgi edinmenin diğer bir yolu da NOC (National Occupational Classification) listesini incelemek olabilir. Kanada’da meslekler hakkındaki resmi ve yetkili sınıflandırma olan bu listeleri incelemek için de aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz.

http://www5.hrsdc.gc.ca/noc/english/noc/2011/Welcome.aspx

Kanada’da belli yıllarda öncelikli meslekler kategorisi yeniden düzenlenir ve buna bağlı olarak belli uzmanlık alanlarındaki göçmenlik kotaları kaldırılırken, yerine başka uzmanlık alanlarına ait kontenjanlar konabilir. Bu durum tamamen ekonomik ihtiyaçlar ve mevcut işgücü piyasasıyla ilgili bir konu olduğu için belli zamanlarda bu gibi sıralama değişikliklerinin olduğunu bilmenizde ve gelmeden önce kendi mesleğinizin durumuyla ilgili ön araştırma yapmanızda yarar vardır.

İş bulma çabalarınızın bir parçası olarak, ilk aylar özgeçmişinizi size uygun olduğunu ve yapabileceğinizi düşündüğünüz işler için internet üzerinden gönderme girişimlerine zaten biz burada yazmasak da başlamış olacaksınız. Dikkat etmeniz gereken noktalar şunlar olmalıdır: Her iş başvurusunda öz geçmişinizi ve başvuru mektubunuzu iş ilanında belirtilen özelliklere göre yeniden düzenlemelisiniz. İşverenin aradığı özelliklere odaklanarak o görev için neden iyi bir aday olduğunuzu gösterecek şekilde bir başvuru yapmalısınız. İşverenin verdiği ilandaki pozisyonla ilgili olmayan diğer eğitim ya da tecrübeleriniz Kanada’da bir iş ilanına başvururken sizi daha dolu ve donanımlı göstermez, aksine asıl vurgulamak istediklerinizin vurgusunu da azaltabilir. Bu yüzden mutlaka ve mutlaka her iş ilanına uygun olarak özgeçmişinizi yeniden düzenlemenizi öneriyoruz.
Türkiye’den farklı olarak özgeçmişinize asla fotoğrafınızı koymamanız gerekiyor ki bu uymanız gereken bir zorunluluktur. Ayrıca Avrupa ve Türkiye’den farklı olarak kişisel bilgiler de özgeçmişte yazılmaz. Örneğin yaşınız, medeni durumunuz, nereli olduğunuz, din, dil, ırk gibi ayrımcılığa yol açabilecek unsurlar özgeçmişlerde yer alamaz. Bu kalemlerin yazılmaması işverenin gelen özgeçmişler arasından sübjektif bir seçim yapmasını engellemek içindir. İşverenin de sizinle görüşme sırasında bu gibi sorular sorması federal yasalar gereği suçtur.

kanadada kariyer ve meslekler

İşveren her ne kadar yasak olsa da görüşme sırasında sizin aksanınızdan, tarzınızdan ve bazı detaylardan kökeninize ait bazı yargılara zaten varacaktır.  Yasalar ayrımcılığı engellemeye çalışsa da bu noktada seçim her zaman işverenin veya işe alma konusunda yetkili temsilcisinin inisiyatifindedir. Size hissettirilmese de karar verme sürecinde dünyanın her yerinde olduğu gibi birtakım kişisel önyargılar devreye girebilir. Görüşmenin başarısı her zaman sizin iletişim yeteneğinize ve kendinizi nasıl ifade ediyor, sunuyor oluşunuza bağlı olarak belirlenecektir. Eğer özgeçmişinizin başvurduğunuz pozisyon için yeterli olduğunu ve size gizli bir ayrımcılık yapıldığını düşünüyorsanız, gerekli mercilere şikâyetinizi bildirebilir, bu durumun soruşturulmasını talep edebilirsiniz. Ancak zaten daha başlangıçta ayrımcılık yapan bir yönetici ya da işverenle çalışmayı seçmemeye de karar verebilirsiniz.

Kanadalıların çoğunlukla iş ve çalışma konusunda kompleksleri yoktur. Eğer paraya ihtiyaçları varsa, kendilerinin yapabileceğine inandıkları her türlü işte kompleks yapmadan çalışırlar.  Gündüz okulda eğitim aldığınız hocanızı, akşam gittiğiniz bir restoranda garson olarak görebilirsiniz. Eğer ekstra paraya ihtiyaçları varsa çekinmeden akşamları part-time olarak başka bir işte de çalışırlar.

Gençlerin ve öğrencilerin tamamına yakınını, aynı şekilde boş vakitlerinde kendilerinin yapabileceğini düşündükleri işlerde çalışıyorken görürsünüz. 18 yaşlarından itibaren eve bağlılık azaldığı için, hatta kendi ayakları üzerinde durmaları beklendiği için kendi bağımsız hayatlarını kurma odaklı bir bakış açısıyla çalışarak ve para kazanarak yaşamayı öğrenirler.
Belli işlerde işe alım süreçlerinde Kanada bir göçmenler ülkesi olduğu için İngilizce sınavına tabi tutulabilirsiniz. Sınavlardan geçseniz dahi ardından gelecek mülakat aşamasında İngilizceniz yeterli bulunmayabilir. Normal olarak anadili İngilizce olan Kanadalılar da aynı işlere ihtiyaç duymaktadırlar ve işe alınma süreçlerinde fazla iletişim gerektiren çalışma alanlarında göçmenlere göre dili daha iyi kullanmaları onları avantajlı duruma sokabilmektedir. Bu durum Kanada’da yaşanan genel bir davranış biçimi olmamakla beraber İngilizcenizin çalışma hayatında her zaman işinizi yapacak kadar iyi olması beklenir.
Kanada’da internette göreceğiniz iş alanları toplam iş ilanlarının %25-30’u kadarıdır. Genelde kurumlar bir pozisyon açıkları oluştuğunda, çalışanları tarafından tanınan kişilere veya kendi kurumlarında gönüllü olarak çalışanlara öncelik verirler. Bu nedenle “networking” aktivitelerine ağırlık vererek ve çevrenizi genişleterek ilan edilmemiş pozisyonlardan haberdar olabilirsiniz.

Türkiye’de yaygın bir internet mitine burada açıklık getirmek istiyoruz. Pizza dağıtmak, gazete dağıtmak ya da benzincide pompacı olarak çalışmak gibi işler Türkiye’den bakıldığında seçeneksiz kalındığında ilk başlanılabilen kolay para kazanılabilen işler olarak görülmektedir.

Burada belirtmek istediğimiz ilk konu Kanada’da benzincilerde pompacı yoktur. Herkes arabasına kendi benzinini kendisi doldurur. Yani bir benzin istasyonunda arabanın deposu müşteriler tarafından doldurulur ve ödeme pompa cihazına kredi kartıyla veya içeride kasiyere yapılır. Bu şekilde bir pompacı pozisyonu ülkede Kızılderililerin yaşadığı bölgeler haricinde hemen hemen yok gibidir.

Diğer bir konu pizza dağıtma konusudur ki çoğu kere yanlış hayal edilir. Kanada’da pizza dağıtmanın Türkiye’de pide dağıtmak gibi bir karşılığı yoktur. Pizza dağıtmak veya bir restoranın yemek siparişlerini teslim etmek isterseniz kendinize ait bir aracınızın olması gerekir ve dağıtımlarda kendi aracınızı kullanırsınız. Son ekonomik durgunluğun yarattığı işsizlik durumunda nasılsa bahşiş de alınıyor diye sipariş başına şoföre ödenen benzin ücreti uygulamasının işveren lehine olarak uygulanmadığı örneklere rastlamak da yaygındır. Maalesef birçok firma aynı sebepten dolayı size yasal ödenmesi gereken saat ücretini de ödemeyebilir. Bunun yerine örneğin saati 6-7 dolar verilip zaten her siparişte bahşiş alıyor olduğunuz göz önüne alınır. Ancak bunca dezavantaja rağmen iyi olan şey şudur ki Kanada’da pizza veya yemek dağıtıcılarına bahşiş verme kültürü çok yaygındır ve çoğu kere iyi oranlarda bahşiş verirler.

Bir pizza dağıtıcısı olabilmek için önce G düzeyinde bir ehliyet almanız gerekir, ardından ekonomik ve çok da eski olmayan, ortalama bir araç sahibi olmanız gerekir, çünkü çalıştığınız yer size araç sağlamaz kendi aracınızı kullanırsınız. Full bir araç sigortasına ihtiyacınız vardır. Hatta “delivery” yani pizza dağıtım işi yaparken ayrıca yaptırmanız gereken “delivery” sigortanızın olmaması kaza anında sigorta şirketinizle problem yaşamanıza sebep olabilir. Ek olarak aracınızda bir GPS cihazı bulundurmanız sizin açınızdan siparişi teslim edeceğiniz adreslere ulaşabilmeniz için şarttır. Fişte belirtilen zaman aralığında teslim edilemeyen siparişler size fatura edilebilir. Aracınızın yağına, suyuna, bakım masraflarına hiçbir şekilde karışılmaz. Bazı işyerleri temiz trafik kaza sicil raporu da istemektedirler.
Sonuç olarak eğer uygun bir aracınız, iyi bir GPS cihazınız ve uygun bir trafik sigortanız ile G düzeyinde bir ehliyetiniz varsa pizza veya yemek dağıtma işi bulmakta zorluk çekmezsiniz. Bu konuda bolca ve sürekli iş ilanı vardır.  Full-time bir çalışmayla ayda 2.000 doların üzerinde bir tutar rahatlıkla kazanabilirsiniz.

Gazete dağıtmak işinde de aynı şekilde kendinize ait bir aracınızın olması gerekir. Televizyon filmlerinde gördüğünüz bisikletle giderken kapı önlerine kıvrılmış gazeteler fırlatmak sadece filmlerde göreceğiniz estetik görüntülerdir. Bu şekilde bir kaç sokağa broşür ya da gazete dağıtma işlerini belli yerlerde genellikle öğrenciler yaparlar, fakat aldıkları ücret ayda bazen 100 doları bulmasa bile boş zaman aktivitesi olarak yapılan bir iştir.  

Kanada’da yetişkin olarak gazete dağıtmak ve bu işten geçim sağlamak için kendinize ait, çok küçük olmayan bir aracınızın olması gerekir. Genellikle saat gece 3’te dağıtılacak gazete, reklam kitapçıkları ve süpermarketlerin ürün broşürlerini arabanıza sığacak şekilde belli bir merkezden alıp yerleştirdikten sonra dağıtımınızı üstlendiğiniz güzergâha göre saat sabah 6 veya 7’den önce 150-200 kadar eve veya binaya tek tek bu gazete veya broşürleri bırakırsınız. Benzin paranızı siz karşılarsınız. Alacağınız ücret ortalama aylık 400-600 dolar civarındadır.

Diyelim ki Kanada’ya gelişiniz üzerinden 6 ay geçti ve siz bu süre içerisinde ehliyetinizi de almayı başardınız. Ama iş bulma konusunda işler düşündüğünüz gibi gitmedi, hemen iş bulamadınız, ülkenizdeki eğitiminiz buradaki mevzuatla getirilen şartları aşmanıza yetmedi. Örneğin İngilizce öğretmenisiniz ve bir okulda başlayabilirim diye düşündünüz, fakat Kanada’ya geldiğinizde eğitim verebilmek için Kanada’dan alınmış bir sertifikanız olmadan çalışamayacağınızı gördünüz, 6 ay bu eğitime gidip sertifikanızı tamamladınız, ardından iş başvurularınıza devam ettiniz, halen bir sonuç alamadınız. Bu diğer meslekler için de aynı şekilde sonuçlanabilir, aradan 1 yıl geçebilir, 1,5 yıl geçebilir ve siz kendi alanınızda iş bulamayabilirsiniz, buna hazırlıklı olun, moraliniz bozulmasın. Çünkü bu senaryo Kanada’ya yeni gelen göçmenler için son yıllarda az rastlanan bir durum değildir. Bu durumda geçinebilmek için konunun giriş kısmında verdiğimiz seçeneklere tekrar göz atmanız gerekebilir.

Fakat bu tek yol değildir, eğer bu yolu tercih etmek istemiyorsanız gelen birçok göçmen gibi mesleki eğitiminize yatırım yapabilirsiniz, hatta bulunduğunuz bölgenin işgücü ihtiyaçlarını analiz edip ikinci bir kariyer yapmayı bile seçebilirsiniz. 1 yıllık ya da 2 yıllık mesleki bir eğitimden sonra yeni kariyerinizde iş arayabilirsiniz. Genellikle göçmenlerin çoğunun başarı şansları, Kanada’da bulunan bir kolejden mezun oldukları zaman oldukça artar. Bir süre sonra kendi alanlarında iş bulamayacaklarını anladıklarında, başka bir alanda kariyer yapmak için yeniden koleje yazılırlar ki bu durum Kanadalılar için de geçerlidir.

Kanada’da 1 yıl çalışmadan, birikimlerinizi harcayarak geçirilen bir süre demek, yukarıda detaylı açıkladığımız ilk yerleşim harcamalarınız dışında, iki kişilik bir aile için ev kirası dahil aylık 2.000 dolardan minimum 24.000 dolar demektir. İlk yerleşim harcamalarınızı düşünerek ve en az bir yıl çalışmaya başlayamama ihtimalini hesaba katarak ilk yıl ayakta kalabilmek için 40 ile 50.000 Kanada Doları bir bütçe ayırmanız şarttır. Hemen hemen tüm göçmenlerin hayat hikâyelerinde ilk 2-3 yıl bu şekilde sancılı bir süreçtir. Fakat düzeninizi kurduktan sonra Kanada’nın ne kadar yaşanılabilir kalitede, gerçek anlamda sosyal bir devlet olduğunu daha iyi anlayacaksınız.

İşsizlik artık küresel bir sorun ve Kanada da son yıllarda tarihinin en büyük işsizlik sorununu yaşamaktadır. Her şeye sıfırdan başlayacağınız, yeni başlangıçlar, hayaller ve umutlarla geldiğiniz bir ülkede başlangıçta mutlaka zorluk yaşayacağınızı ve uyum sağlamak için bir zamana ihtiyacınız olduğunu unutmayın.  Bu sorunlar kültürel anlamda, dil konusunda, iş hayatında, önceden bilmediğiniz ve ilk defa karşılaşacağınız birçok yenilikte ve farklılıkta kendini gösterecektir.

Unutmayın Kanada göçmenlere sadece değerli bir kapı açıyor. O kapıdan girebilmek ve geçiş dönemi zorluklarını yaşamak kolay olmasa da, çabalarınızı kararlılıkla sürdüğünüzde birkaç yıl sonra her şey yavaş yavaş yoluna giriyor. Bunu Kanada’ya geldiğinizde bizzat yaşarak anlayacaksınız.

İlerleyen sayfalarda Kanada’da iş başvurusu yapabileceğiniz web sitelerinin adreslerini aşağıdaki sayfalarda ilgili başlık altında inceleyebilirsiniz. İş ilanları için www.kijiji.ca adresini de kullanabilirsiniz ama genelde kurumsal firmalar bu siteye ilan vermezler. Daha çok yerel ve küçük işletmelerin ilanları bulunur. Bu web sitesini Türkiye’deki gazetelerin insan kaynakları eki olarak değil ama seri ilanlar sayfaları olarak düşünebilirsiniz.

kanadada kariyer ve meslekler

Ayrıca yukarıda bahsettiğimiz gibi Kanada’da çok sayıda iş bulma ve yerleştirme hizmeti veren aracı firma bulunur. İnternette göremeyeceğiniz birçok iş ilanı bu kurumlara işverenler tarafından iletilir. Ve uygun adayı bulmaları istenir. Bu firmalar “staffing agency” olarak isimlendirilirler. Bu şirketlerden mutlaka bir randevu almalı, görüşmeli ve özgeçmişinizi bırakmalısınız. Bu şirketler size iş bulurlar, ama her saat ücretinizden belli bir miktar komisyon alırlar. İşlerini bunun üzerine kurdukları için kendi bağlantılarını veya veri bankalarını kullanarak sizi kısa sürede işe yerleştirirler. 

 

<<--- Geri 29

Ileri --->>

1-2-3-4-5-6-7-8-9-10-11-12-13-14-15-16-17-18-19-20-21-22-23-24-25-26-27-28-29-30

E-mail: bilgi@kanadabilgi.com